การค้าทางบกผ่านประเทศเพื่อนบ้านระหว่างไทยกับจีน ยังเป็นก้อนใหญ่ที่สุดของการค้าผ่านแดน แต่ตัวเลขเดือนกันยายนบอกว่า ฝั่งที่โตเร็วกว่าคือสินค้าจีนที่เข้ามา
กรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ เผยเมื่อ 31 ตุลาคม 2569 ว่าการค้าชายแดนและผ่านแดนของไทยเดือนกันยายน 2569 มีมูลค่ารวม 220,908 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 50.8% เมื่อเทียบกับเดือนเดียวกันปีก่อน
นางอารดา เฟื่องทอง อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ ระบุว่าการเติบโตมาจากการค้าผ่านแดนเป็นหลัก
สรุปสั้น ๆ สำหรับคนรีบอ่าน
- การค้าชายแดนและผ่านแดนเดือน ก.ย. 2569 รวม 220,908 ล้านบาท โต 50.8% ไทยเกินดุล 6,632 ล้านบาท
- 9 เดือนแรกรวม 1,764,313 ล้านบาท โต 18.8% โดยการค้าผ่านแดนอย่างเดียวทะลุ 1 ล้านล้านบาท
- จีนเป็นคู่ค้าผ่านแดนอันดับ 1 ที่ 59,365 ล้านบาทในเดือน ก.ย. โต 37.5%
- แต่ส่งออกผ่านแดนไปจีนโตเพียง 7.9% นำโดยฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์และทุเรียนสด
- การค้าผ่านแดนไปสิงคโปร์และเวียดนามโตเกินเท่าตัว จากสินค้าอิเล็กทรอนิกส์
การค้าชายแดน กับ การค้าผ่านแดน ต่างกันอย่างไร
การค้าชายแดน คือการซื้อขายกับประเทศที่มีพรมแดนติดไทยโดยตรง ได้แก่ มาเลเซีย ลาว เมียนมา และกัมพูชา
การค้าผ่านแดน คือการส่งสินค้าทางบกผ่านประเทศเพื่อนบ้านไปยังประเทศที่สาม เช่น จีน สิงคโปร์ และเวียดนาม ตัวเลขนี้จึงสะท้อนเส้นทางขนส่งทางบกที่ธุรกิจไทยใช้ส่งของไปจีน
ตัวเลขเดือนกันยายน 2569
การค้าชายแดนกับ 4 ประเทศเพื่อนบ้าน มีมูลค่า 80,741 ล้านบาท โต 24.4% มาเลเซียยังเป็นคู่ค้าอันดับ 1 ที่ 39,972 ล้านบาท (+49.6%) ตามด้วยลาว 24,539 ล้านบาท (+1.0%) และเมียนมา 16,230 ล้านบาท (+16.8%) สินค้าส่งออกหลักคือน้ำมันดีเซลและน้ำมันสำเร็จรูป
การค้าผ่านแดนไปประเทศที่สาม มีมูลค่า 140,167 ล้านบาท โต 71.7% แบ่งเป็น
- จีน 59,365 ล้านบาท (+37.5%) คิดเป็นราว 42% ของการค้าผ่านแดนทั้งหมด
- สิงคโปร์ 37,023 ล้านบาท (+150.8%)
- เวียดนาม 15,556 ล้านบาท (+102.5%)
สินค้าส่งออกผ่านแดนหลักในเดือนนี้คือ เครื่องรับโทรศัพท์และอุปกรณ์ 15,977 ล้านบาท คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ 12,704 ล้านบาท และฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ 9,642 ล้านบาท
จีนใหญ่สุด แต่ฝั่งส่งออกโตช้า
การค้าผ่านแดนกับจีนโต 37.5% แต่ส่งออกผ่านแดนไปจีนโตเพียง 7.9% เมื่อยอดรวมโตเร็วกว่าฝั่งส่งออกมาก แปลว่าสินค้าจากจีนที่เข้ามาไทยผ่านเส้นทางนี้โตเร็วกว่าที่ไทยส่งออกไป
ภาพนี้สอดคล้องกับตัวเลขการค้าภาพรวมที่ไทยขาดดุลจีนสูงขึ้นในปีนี้ และหมายความว่าเส้นทางขนส่งทางบกที่ธุรกิจไทยใช้ส่งของไปจีน ก็เป็นเส้นทางเดียวกับที่สินค้าจีนใช้เข้ามาแข่งในไทย
9 เดือนแรก: ผ่านแดนโต ชายแดนหด
ตลอด 9 เดือนแรกของปี 2569 การค้าผ่านแดนมีมูลค่า 1,092,189 ล้านบาท โต 39.3% ขณะที่การค้าชายแดนกับ 4 ประเทศเพื่อนบ้านอยู่ที่ 672,124 ล้านบาท ลดลง 4.2%
รวมแล้วการค้าชายแดนและผ่านแดน 9 เดือนอยู่ที่ 1,764,313 ล้านบาท โต 18.8% ไทยเกินดุล 191,898 ล้านบาท
ธุรกิจไทยควรอ่านตัวเลขนี้อย่างไร
1. เส้นทางบกยังสำคัญกับผลไม้ไทยที่ไปจีน ทุเรียนสดเป็นหนึ่งในสินค้าที่นำการส่งออกผ่านแดนไปจีน ผู้ส่งออกผลไม้และอาหารควรเข้าใจเงื่อนไขการขนส่งและพิธีการของเส้นทางนี้ให้ดี
2. การเติบโตส่วนใหญ่มาจากอิเล็กทรอนิกส์ สินค้าที่โตแรงคือโทรศัพท์ คอมพิวเตอร์ และฮาร์ดดิสก์ ซึ่งผลิตโดยโรงงานขนาดใหญ่ ตัวเลขรวมที่สูงจึงไม่ได้แปลว่า SME ทุกกลุ่มได้ประโยชน์เท่ากัน
3. เตรียมรับการแข่งขันจากสินค้าจีนในบ้าน เมื่อสินค้าจีนเข้ามาผ่านเส้นทางนี้เร็วขึ้น ธุรกิจไทยควรชัดเจนว่าสินค้าของตนต่างจากสินค้าจีนอย่างไร ทั้งคุณภาพ บริการ และแบรนด์
4. อย่าขายแค่สินค้า ให้ผู้ซื้อจีนหาเราเจอ ผู้ซื้อจีนที่สนใจสินค้าไทยมักค้นข้อมูลต่อเป็นภาษาจีน การมีข้อมูลบริษัทที่น่าเชื่อถือบนแพลตฟอร์มจีน ช่วยให้โอกาสจากเส้นทางการค้านี้กลายเป็นดีลจริง
มองภาพใหญ่
การค้าผ่านแดนที่ทะลุ 1 ล้านล้านบาทใน 9 เดือนบอกว่า เส้นทางบกเชื่อมไทยกับจีนและภูมิภาคสำคัญขึ้นทุกปี
แต่ตัวเลขเดือนกันยายนก็เตือนว่า เส้นทางนี้วิ่งได้สองทาง ธุรกิจไทยที่จะได้ประโยชน์คือรายที่ใช้เส้นทางนี้ส่งของออก และพร้อมแข่งกับสินค้าที่เข้ามาทางเดียวกัน
ที่มา: MGR Online (กรมการค้าต่างประเทศ, 31 ต.ค. 2569), กรุงเทพธุรกิจ, โพสต์ทูเดย์
ภาพ: ภาพหน้าปก Lei Hwang / Unsplash, ภาพฮาร์ดดิสก์ Nick / Unsplash, อินโฟกราฟิกจัดทำโดย We Bridge Marketing Solution
